Elke vierkante meter tel
Sel: 0783343867

Posts Tagged soil conservation

Bitterbessie Dagbreek: Uit ‘n ander hoek.

Bitterbessie Dagbreek: Uit ‘n ander hoek.

Ingrid Jonker se gedig Bitterbessie dagbreek, koggel my nou al ‘n paar dae en as ek my kom kry eggo woorde uit die gedig in my gedagtes. Dit mag vreemd wees dat ek in ‘n blog soos hierdie na Ingrid Jonker verwys, maar jy sal hopelik sien, dat gedigte vreemde afdraaipaadjies kan hê.

Dit voel deesdae asof daar ‘n groot kosmiese spieël gebreek het tussen ons en Moeder Aarde. Ons het uit voeling geraak met mekaar. Vir die van julle wat nie oplet nie, daar is ‘n klimaatsverandering op die tafel. Moeder Aarde is besig om haar klimaatspatrone te verander sonder om ons in ag te neem. Dink net as al die ys smelt, hoeveel kusdorpe en stede weg sal wees. Globale verhitting gaan ‘n uitwerking op ons koffiedrinkgewoontes hê. Mense gaan ontwortel word, baie gaan sterf as die tendens voortgaan. Moeder Aarde het haar gat gewip. Dalk wag sy op ons om met ‘n groot boks Lindt sjokolade en ‘n baie groot bos rooi rose om verskoning te kom vra, terwyl Gé Korsten se “Liefling” in die agtergrond speel.

Gmph, sal jy dalk vra, hoeveel “ons” is in jou pond? Wat het ek verkeerd gedoen? My mens, hoe uit voeling uit het jy geraak?

Die visserman is afhanklik van vis in die see, maar visspesies sterf uit. Net verlede jaar vertel iemand my by Ashton Baai hoe hulle destyds kabeljou van die strand af gevang het. Nie meer nie. Ek kan self bevestig dat ek as st. 5 seuntjie my eerste “seevis” (ook ‘n kabeljou) daar gevang het, al was dit met ‘n karpstok wat nie verder as die derde brander kon gooi nie. Behalwe die uitwissing van visspesies, hoeveel besoedeling beland nie in die see nie?

Renosters word uitgemoor as gevolg van mense se voortplantingsdrange.

Ons Vaalrivier stelsel: Die Vaalrivier is nie meer vaal nie, hy is so mismoedige groen kleur. Ons gebruik die Vaalrivier se water vir drinkwater en om kos te verbou, maar terselfdertyd beland riool en mynbouafvalwater onbehandeld daarin.

Ek ry vandag tussen Hartswater en Bloemfontein. Die lande lê soos elke jaar skoon gewerk. Plek-plek kon ek massiewe groot trekkers sien wat die grond wat nie reeds bewerk is nie, omdolwe. Die mielies wat hier en daar reeds opgekom het, moet koes vir die sandstof wat daarteen aanwaai. Waai sand, terwyl nat kolle op en langs die pad te sien is van ‘n onlangse bui reën wat geval het?

Nêrens in 250km kom een land voor waar geenbewerking toegepas word nie.

Hoe lyk lugbesoedeling bo ons stede? Wat van die plaasgemeenskap waar jy is. Sekere tye van die jaar word insek- en plaagbestryding so erg gedoen, dat jy dit in die lug kan ruik. Die gifstowwe werk nie selektief nie, bye word nadelig ge-affekteer. Wat van ander voordelige organismes soos erdwurms wat uit landbougrond verdwyn? Fabrieksboerderye besoedel ondergrondse water.

Kyk na ou stede uit die Bybelse tyd se ruïnes wat nou binne in woestyne te vind is. Die mense het mos nie destyds besluit om in die dorre woestyn te gaan vestig nie. Mense het nog altyd stede naby kos en water gevestig. Het woestyne nie ontstaan as gevolg van menslike aktiwiteite wat die grond en water uitgeput het nie.

Miskien het die spieël al lankal gebreek en het Moeder Aarde net nou tot haar einde gekom en gesê, genoeg is genoeg. Is ons generasie die laaste generasie wat ‘n waarskuwing hoor en dink dis net ‘n eggo uit die verlede, ‘n eggo wat geen antwoord gee nie?

Is ons besig om onsself te kierang en te dink alles bly op die ou einde tog maar net dieselfde? Miskien moet ons ‘n verhoudingspesialis gaan raadpleeg wat kan help om hierdie wederkerige koudheid reg te stel. Raak betrokke by bewaringsinisiatiewe, plant jou eie groente in jou tuin aan, installeer ‘n sonkrag geyser of koop net ‘n kar wat ligter is op brandstof.

Is Vader Tyd besig om ons in te haal of kan ons Moeder Aarde se hart weer sag maak? Gaan ons eendag saam met ons kleinkinders kan sit en kyk hoe kom die son op sonder dat daar ‘n bitter smaak in ons monde kom? Dalk is Moeder Aarde se vergifnis net so ver as wat jy en ek gewillig is om ons deel by te dra?

BITTERBESSIE DAGBREEK
(Deur Ingrid Jonker)
1933-1965

Bitterbessie dagbreek
bitterbessie son
‘n spieël het gebreek
tussen my en hom

Soek ek na die grootpad
om daarlangs te draf
oral draai die paadjies
van sy woorde af

Dennebos herinnering
dennebos vergeet
het ek ook verdwaal
trap ek in my leed

papegaai-bont eggo
kierang kierang my
totdat ek bedroë
weer die koggel kry

Eggo is geen antwoord
antwoord hy alom
bitterbessie dagbreek
bitterbessie son

Facebooktwitter

Agteruit-ge-erdwurmboer

Agteruit-ge-erdwurmboer

Die afgelope paar maande het my erdwurmboerdery agteruitgegaan. Ek bedoel ek het AGTERUIT-GE- ERDWURMBOER! Die rede is bloot omdat ek in ‘n paar tegniese probleme vasgeloop het en omdat ek ook ‘n nuwe gewaarwording gemaak het. Ek het vir soveel van julle belowe dat ek aan die tegniese probleem werk en vandag is 2014 alreeds (amper ) twee weke aan die gang en steeds kry ek nie die probleem opgelos nie. Die tegniese probleem het so drie of vier maande gelede sy kop uitgesteek! Dit is een aspek van die agteruitgang wat my erdwurmboerdery beleef het. Die probleem in kombinasie met die gewaarwording het daartoe bygedrae dat ek so ‘n bietjie afstand van die boerdery gaan soek het. Ek het die bestaande erdwurmkompos gebruik vir my groentetuine en die erdwurms net genoeg kos gegee om nie my hele boerdery tot niet te laat gaan nie.

Die gewaarwording het my egter op nuwe paaie gestuur nadat ek die volgende eendag aan my volgeling op Twitter ge-Tweet het:

“I always thought my #earthworms are working hard to make compost for me. Now I know it’s me working hard to supply them with organic waste.”

Om die “harde werk” in perspektief te stel: Toe ek die gewaarwording ge-Tweet het, het ek ongeveer 4 bakkie vragte beesmis op ‘n dag by ‘n melkstal gaan oplaai! Die oplaai is redelik maklik, maar die mis moes elke keer met die hande afgelaai word. Enige iemand wat al met mis gewerk het, sal weet dat ‘n mens voel dat jy net nie meer daarmee wil aangaan nie.Die enigste uitweg is om te meganiseer, maar dit kos geld. Dit in kort hoekom ek bietjie  AGTERUIT-GE- ERDWURMBOER het.

In die tussentyd het dinge egter nie heeltemal gaan stilstaan nie. My nuwe leuse (en vir baie mense net ‘n cliché) is deesdae “It’s not about the destination, it’s about the journey!” terwyl ek kopkrap oor die mishantering en erdwurmboerdery – en kompostering, het ek my aandag meer op kompostee begin toespits. Die kompostee bied die moontlikheid om op ‘n kleiner skaal erdwurmkompos (of enige ander kompos) te produseer en die gunstige mikrobes in die (erdwurm)kompos in water te vermeerder en op jou tuin of lande toe te dien.

Een van my Twitter volgelinge @Healthy_Soils  (Hendrik Smith van Graan Sa) het toe op die bogaande Tweet ge-antwoord:

“Correct, it is quite energy intensive. I perceive normal compost, mulching or crop diversity as better practices.”

Hendrik kom DV die 21ste Januarie 2014 hier by ons met ‘n groep boere oor bewaringsboerdery gesels en die moontlikheid van ‘n bewaringsboerdery studiegroep het sodoende op die tafel verskyn.

My belangstelling in kompostee en die antwoord op my Tweet, het verder bygedra dat ek meer aandag aan my tuin en landbou grond begin gee het. Nie net my eie grond nie, maar ook my vriende en bure se grond. Ek het al hoe meer vrae begin vra, is ons besig om ons grond af te breek of op te bou? Hoe kan ek my grond gesond kry en hou? Deur na die vrae te kyk het ek besef dat die gewone gronderdwurms (endogeic spesies) wat in ons grond voorkom ‘n belangrike rol speel, eerstens as aanduiders van grond gesondheid en tweedens as handhawers van grondgesondheid.  Ek het lankal reeds deklae (“mulching”) en kompos op my grond begin gebruik en die waarde daarvan besef. Met my nuwe ontdekkings en leeswerk het ek die wetenskap agter die gebruik van deklae en kompos ontdek. Daarmee saam ook hoekom kompostee so ‘n goeie produk is om te gebruik. Watter effek die onderskeie elemente op erdwurms in die grond het.

Met die nuwe kennis oor die rol van endogeic erdwurms in ons grond het ek egter ook begin VOORUIT-ERDWURMBOER, want die erdwurms in my land en tuin het meer geword. Agteruitgang is nie noodwendig ‘n verkeerde ding nie! Die komende jaar gaan ek dus nie net op epigeic erdwurms en die komposteringsprosesse aandag gee nie, ek gaan ook op my endogeic erdwurms konsentreer. Die fokus op beide erdwurmspesies, gaan ook reflekteer op die samestelling van my webblad, waaraan ek tans werk om op datum te bring. Die veranderings behoort binne ‘n week of twee sigbaar te wees!

Dit maak dus nie saak hoe nie, maar erdwurms boer, gaan ek erdwurms boer. Nie net wil ek erdwurms boer nie, ek wil ook nie meer sonder hulle boer nie.

Facebooktwitter